كشاورزى نبوده و فرزندى كه به من كمك نمايد نداشتم مجبور شدم ملك نامبرده بالا را اجاره بدهم مستأجر مدت هفده سال است نه اجاره به بنده داده و نه حاضر است بخرد و قيمت آن را بپردازد و نه واگذار نمايد . از مقام رهبر عزيز تقاضاى عاجزانه دارم حكم شرعى آن را بفرماييد تا نگرانى اين‌جانب بر طرف گردد . با تقديم احترام از محبت پدرانه آن‌جناب متشكرم ، ضمناً در تاريخ 3 / 12 / 1359 نامه‌اى فرستاده‌ام كه جواب نيامده است . بسمه تعالى ، مستأجر ضامن وجه اجاره است بايد به مالك بپردازد و پس از تمام شدن مدت اجاره تصرف بدون اجازه مالك جايز نيست . [ سؤال 7341 ] 37587495 بسمه تعالى 11 / 12 / 1361 دفتر فتاواى حضرت امام خمينى به عرض مىرساند : اين‌جانب سالنى را در مشهد به دو نفر براى چلوكبابى ، به نام چلوكبابى كرامت ، از قرار ماهى چهار هزار و پانصد تومان و يك ميليون ريال سرقفلى ، اجاره داده‌ام كه ماهانه پانصد تومان آن را بابت ماليات مىپردازم . مدت اجاره از اول ارديبهشت يك هزار و سيصد و شصت لغايت اسفند يك هزار و سيصد و شصت و يك بوده . در اجاره‌نامه قيد شده كه در انقضاى مدت ، با توجه به هزينهء زندگى و توافق طرفين اجاره‌بها تعيين خواهد شد . در قسمت ديگرى آمده است كه متعاملين با علم و اطلاع كامل به قانون مالك و مستأجر و قوانين جارى عرفى و شرعى و قبول انجام آن ، به تنظيم اين سند اقدام نمودند . اينك با توجه به اين‌كه مدت آن در اسفند 1361 پايان مىپذيرد ، در صورتى كه مستأجرين با توجه به هزينهء زندگى ، حاضر به تجديد اجاره نشوند . آيا ادامهء كسب آنان در محل مذكور ، مشروعيت دارد يا حرام است ؟ لطفاً چگونگى مسأله را اعلام فرماييد . بسمه تعالى ، بعد از انقضاى مدت اجاره ، تصرف مستأجر بايد با رضايت مالك شرعى باشد .